ÖZET
Ketencik bitkisinin (Camelina sativa) Kanatlı ve Ruminant Yemlerinde Kullanımı, Biyodizel Üretimi ve Petrole Alternatif Yakıt Olarak Kullanımı
Camelina sativa, çok çeşitli tarım koşullarına uyum sağlayabilen yağlı bir tohumdur ve insanlar tarafından onlarca yıldır kullanılan çevre dostu bir üründür. Yağ ekstraksiyonundan elde edilen yan ürünler protein açısından yüksektir ve geviş getiren hayvan rasyonlarında kullanılır. Ancak bu yan ürünlerin antinutrisyonel faktör içeriği göz önüne alındığında, besin değerleri konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Çalışmalar, keten tohumunun daha yüksek alım seviyelerinde yem alımı, sindirim ve metabolizma üzerindeki etkilerini araştırmıştır. Ayrıca, nüfustaki yükselme, yenilenemeyen enerji kaynaklarındaki azalma ve çevre kirliliğine yönelik endişeler sebebiyle enerji talebindeki artış; hem bitmeyen hem de devamlılığı olan enerji seçeneklerinin insan beslemede kullanılmayan mahsullerden elde edilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. biyodizel hem bitmeyen hem de devamlılığı olan, zehirli olmayan ve biyolojik anlamda kolay yok olabilen bir yakıt olup, motorda herhangi bir değişiklik yapılmadan dizel motor ile çalışan araçlarda kullanılma olanağı sunmaktadır. Bununla beraber biyokütle enerjisi elde edilen ürünlerin ekili yerlerdeki hem yemeklik hem de yem olarak kullanılacak ürünlerle yarış etmesi sonucu, fiyat artışı söz konusu olacak ve ekonomik anlamda bir düzensizlik olacaktır. Bundan sebeple çevresinde tarım arazisi olmayan arazilerin biyokütle enerjisi için gerekli olan ürünlerin üretimi için kullanılmasının avantajlı olacağı düşünülmektedir. Camelina sativa (ketencik)' nın tohumundan elde edilecek yağın biyoyakıt olarak kullanılmas potansiyeli olduğu ve bu bitkini tarım arazisi dışında kalan alanlarda (marjinal) ekime uygun olacağı ile ilgili son zamanlarda gündeme gelmiştir. Camelina sativa tohumlarının %25-48 oranında içerdiği yağ ve az maliyetle üretiminin yapılması bir avantajdır. Bu çalışmada, ketencik bitkisinin kanatlı ve ruminant beslemede kullanımı, ketencik bitkisinden biyoyakıt eldesi ile bu yakıtın içeriği, kullanıldığı alanlar, standart ölçütleri ve çevreye olan etkileri ile ilgili yapılan ulusal ve uluslararası çalışmaların bir derlemesi sunulmaktadır.